Những chức vô địch thường mang lại sự chú ý và niềm tự hào, nhưng phía sau mỗi thành công là quá trình tích lũy lâu dài từ đào tạo cầu thủ, phát triển huấn luyện viên đến xây dựng hệ thống thi đấu và hỗ trợ bóng đá cơ sở.
Trong nhiệm kỳ 2022–2026, bên cạnh thành tích của các đội tuyển quốc gia, Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) khóa IX chú trọng củng cố những nền tảng ít xuất hiện trên mặt báo nhưng có ý nghĩa lâu dài.
Bởi sự phát triển của bóng đá không thể chỉ dựa vào những cầu thủ được tuyển chọn lên đội tuyển quốc gia. Nền móng phải được xây dựng từ các lứa tuổi nhỏ, đội ngũ huấn luyện viên, sân tập, giải đấu và các tổ chức bóng đá địa phương.
Tăng nguồn lực cho bóng đá cơ sở
Theo hồ sơ tổng kết nhiệm kỳ, VFF duy trì hỗ trợ kinh phí hoạt động hằng năm cho 20 liên đoàn bóng đá thành viên, với mức 50 triệu đồng mỗi đơn vị. Năm 2026, mức hỗ trợ được nâng lên 100 triệu đồng. VFF cũng hỗ trợ 50 triệu đồng mỗi đơn vị cho một số liên đoàn thành viên như Thái Nguyên, Gia Lai và Huế để khắc phục hậu quả thiên tai, lũ lụt.
Bên cạnh đó, 22 liên đoàn thành viên được hỗ trợ 250 quả bóng đạt chuẩn FIFA mỗi đơn vị nhằm phục vụ hoạt động phát triển bóng đá địa phương.
Dù không lớn so với nguồn lực của các câu lạc bộ chuyên nghiệp, những khoản hỗ trợ này có ý nghĩa thiết thực đối với các tổ chức bóng đá cơ sở, giúp duy trì hoạt động và cải thiện điều kiện tập luyện.
Đầu tư cho địa phương vì thế không chỉ là hỗ trợ kinh phí hay trang thiết bị, mà còn góp phần củng cố mạng lưới phát hiện, đào tạo và phát triển cầu thủ trên cả nước.
Nâng chất lượng huấn luyện viên, phát triển năng lực chuyên môn
Trong bóng đá hiện đại, chất lượng huấn luyện viên có ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phát triển cầu thủ. Một tài năng trẻ muốn phát huy hết tiềm năng cần được đào tạo đúng phương pháp ngay từ những năm đầu.
Giai đoạn 2022–2026, VFF tổ chức hơn 80 khóa đào tạo và hội thảo chuyên môn, với khoảng 1.600 lượt học viên tham dự. Các chương trình bao gồm hệ thống bằng cấp huấn luyện viên C, B, A, Pro/AFC/VFF cùng những khóa chuyên sâu về thủ môn, thể lực và futsal.
Đáng chú ý, AFC tiếp tục công nhận hệ thống đào tạo huấn luyện viên cấp Pro của VFF. Năm 2025, VFF được phép tổ chức hai khóa Pro liên tiếp. Liên đoàn cũng từng bước phát triển đội ngũ giảng viên người Việt Nam, tăng khả năng chủ động trong công tác đào tạo.
Trong các năm 2025 và 2026, giảng viên Việt Nam đã có thể độc lập đảm nhiệm các khóa C/AFC/VFF và tham gia trợ giảng ở cấp độ cao hơn. Đây là bước tiến quan trọng trong việc xây dựng năng lực chuyên môn nội tại, giảm dần sự phụ thuộc vào chuyên gia nước ngoài.
Hợp tác quốc tế, chuẩn hóa công tác phát hiện tài năng
Hợp tác với FIFA và AFC tiếp tục là một hướng đi quan trọng nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và quản lý bóng đá.
Tháng 6/2026, VFF phối hợp tổ chức hội thảo về nhận diện tài năng và tiêu chí tuyển chọn cầu thủ trẻ, hướng tới việc áp dụng phương pháp đánh giá có hệ thống, hạn chế sự phụ thuộc vào cảm tính.
Đây là vấn đề có ý nghĩa đặc biệt trong đào tạo trẻ, bởi những cầu thủ phát triển thể chất sớm chưa chắc duy trì được lợi thế khi trưởng thành. Ngược lại, các tài năng phát triển muộn có thể bị bỏ sót nếu thiếu phương pháp tuyển chọn phù hợp.
Cùng với đó, VFF và FIFA triển khai hoạt động phân tích môi trường bóng đá nghiệp dư, với sự tham gia của các liên đoàn thành viên và trung tâm bóng đá cộng đồng. Những chương trình này góp phần đưa kiến thức và tiêu chuẩn quốc tế đến gần hơn với bóng đá cơ sở.
Hoàn thiện con đường từ bóng đá trẻ đến chuyên nghiệp
Đào tạo cầu thủ không thể chỉ dừng ở những buổi tập. Các cầu thủ cần được thi đấu thường xuyên để tích lũy kinh nghiệm, rèn bản lĩnh và từng bước thích nghi với môi trường cạnh tranh.
Trong nhiệm kỳ IX, hệ thống giải quốc gia tiếp tục được duy trì ở nhiều cấp độ, từ U11, U13, U15, U17, U19, U21 đến bóng đá chuyên nghiệp, bóng đá nữ, futsal và bóng đá bãi biển.
Năm 2026, Football Festival U9, U11, U13 tại Khánh Hòa, với sự đồng hành của VFF, quy tụ 44 câu lạc bộ và trung tâm, gần 1.000 cầu thủ tham gia 118 trận đấu. Đây là một trong những hoạt động góp phần mở rộng cơ hội thi đấu cho các cầu thủ từ lứa tuổi nhỏ.
Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra không chỉ là duy trì số lượng giải đấu, mà còn phải nâng cao chất lượng đào tạo và tạo lộ trình phát triển rõ ràng, giúp những cầu thủ triển vọng có cơ hội tiến lên các giải hạng Nhất, V.League và đội tuyển quốc gia.
Hiệu quả của bóng đá trẻ cần được đánh giá không chỉ bằng số đội tham dự, mà còn bằng số cầu thủ trưởng thành và có khả năng đóng góp cho bóng đá chuyên nghiệp.
Nền móng cho cuộc đua dài hạn
Những chương trình phát triển bóng đá cơ sở cần thêm thời gian và các số liệu cụ thể để đánh giá đầy đủ hiệu quả, từ số lượng cầu thủ được đào tạo đến chất lượng hoạt động tại địa phương. Dù vậy, những nỗ lực củng cố hệ thống trong nhiệm kỳ IX là nền tảng đáng ghi nhận.
Muốn có nhiều cầu thủ giỏi, bóng đá Việt Nam cần đội ngũ huấn luyện viên chất lượng. Muốn đội tuyển mạnh, các câu lạc bộ phải phát triển vững chắc. Và để xuất hiện những ngôi sao lớn, cần tạo cơ hội cho hàng nghìn tài năng trẻ được phát hiện, đào tạo và trưởng thành.
Những chiếc cúp có thể được nâng lên trong một đêm, nhưng một nền bóng đá đủ sức duy trì thành công qua nhiều thế hệ cần quá trình đầu tư bền bỉ và đồng bộ.
Đó cũng là giá trị lâu dài của những nỗ lực xây dựng nền móng trong nhiệm kỳ IX của VFF: tạo tiền đề để bóng đá Việt Nam không chỉ đạt thành tích trước mắt, mà còn hướng tới sự phát triển ổn định trong tương lai.